Nietolerancja glutenu – dlaczego w ostatnim czasie coraz więcej osób mówi, że „gluten szkodzi?”. Czy to tylko kwestia mody? Czy nagle okazało się, że kilka procent społeczeństwa lubi sobie utrudniać życie i rezygnuje z pysznych bułeczek, ciastek i naleśników ze względu na trend? A może problem jest jednak bardziej realny niż się wydaje? Nietolerancja glutenu – najczęściej zadawane pytania.

Ostatnio zaczęłam się zastanawiać czy bardziej w modzie jest być na diecie bezglutenowej czy wyśmiewać się z diety bezglutenowej. Odpowiedzi nie znalazłam, ale za to chciałabym Wam dać do ręki kilka gotowych odpowiedzi, które można przedstawić osobom pytającym o dietę bezglutenową. Dobrą bazą będzie przeczytanie tego artykułu: komu szkodzi gluten.

  1. Nietolerancja glutenu: czy teraz naprawdę każdy ją ma? Skąd nagle tyle osób na diecie bezglutenowej?

To pytanie najczęściej pojawia się w kontekście „kiedyś wszyscy jedli i nic im nie było”. Prawda jest jednak taka, że nawet jeśli było, to nikt z glutenem tych objawów nie kojarzył. Szczegółowo wszystkie jednostki chorobowe związane z glutenem opisałam w artykule „Komu szkodzi gluten”. Na takie pytanie można odpowiedzieć, że kiedyś dieta bezglutenowa dotyczyła przede wszystkim osób chorych na celiakię. Istnieje także alergia na gluten. Do tego do jednostek chorobowych dołączyła ostatnio Nieceliakalna Nadwrażliwość na Gluten, a jak szacuje się, może ona dotyczyć nawet 8-10% populacji. Kiedy zbierzemy to wszystko razem to faktycznie można zauważyć, że coraz więcej osób zaczyna kojarzyć swoje objawy właśnie z nadwrażliwością na gluten. Do tego dochodzi większa wykrywalność. Na rynku dostępne są testy na nietolerancję glutenu (poprawnie są to testy  na alergie pokarmowe IgG-zależne) i coraz więcej osób decyduje się je wykonać i przejść na dietę eliminacyjną.

nietolerancja glutenu

 

  1. Nietolerancja glutenu – czy to się leczy?

Prawidłowo za nietolerancję glutenu uznaje się celiakię. I jest to choroba nieuleczalna, natomiast dieta bezglutenowa pozwala zachować w niej dobre zdrowie i niweluje objawy. Jeżeli natomiast mówimy o alergii IgG-zależnej to wszystko zależy od indywidualnej reakcji pacjenta. Są tacy, którzy po potwierdzeniu testami alergii opóźnionej na gluten wprowadzają dietę i po pewnym czasie mogą wrócić do glutenu, ale są też przypadki, kiedy będzie on powodował zaostrzenie objawów i stosowanie diety będzie konieczne do końca życia. Tutaj niezwykle istotna jest prowokacja i obserwacja własnego organizmu.

  1. Dieta a nietolerancja glutenu – z czego trzeba zrezygnować?

Bardzo wiele osób po odstawieniu produktów glutenowych odczuwa wyraźną poprawę. Częściowo jest to spowodowane tym, że rezygnując z glutenu jedzą mniej wysokoprzetworzonej żywności. Niestety nie zawsze tak jest, ponieważ gotowe produkty bezglutenowe często mają składy, które pozostawiają wiele do życzenia. Gluten znajduje się we wszystkich produktach ze zbóż takich jak:

  • Pszenica
  • Żyto
  • Jęczmień
  • Owies ( w Polsce silnie zanieczyszczony glutenem)

We wszystkich, co oznacza, że w tych, które powstały na bazie tych produktów także. Tak więc: słód jęczmienny w piwie to gluten. Kasza pęczak, kuskus, bulgur, perłowa, manna – to gluten. Makarony – mają gluten. Dlatego też na diecie bezglutenowej musimy nauczyć się korzystać z zamienników.

Listę produktów, które watro mieć w domu znajdziesz tutaj.

Ukryte alergeny – gdzie w produktach znajduje się gluten?

  1. Nietolerancja glutenu – czy są wiarygodne testy?

Na rynku pod nazwą „testy na nietolerancję glutenu” funkcjonuje wiele testów na nadwrażliwości pokarmowe. Większość z nich bada przeciwciała IgG, czyli diagnozuje alergie pokarmową opóźnioną. To właśnie ten rodzaj alergii jest nazywany nietolerancją pokarmową.

O rodzajach alergii przeczytasz tutaj

Co to znaczy IgG? Przeczytaj tutaj

O alergii opóźnionej przeczytasz tutaj

Testy na alergię opóźnioną pozwalają zdiagnozować nadwrażliwość na wiele składników pokarmowych, w tym gluten. Warto pamiętać, że przystępując do nich będąc od dłuższego czasu na diecie bezglutenowej wynik może wyjść zafałszowany. Dlatego diagnostykę warto wykonać przed rozpoczęciem eliminacji.

O tym jak wybrać testy przeczytasz tutaj

Testy na alergię u dzieci – przeczytasz tutaj

  1. Nietolerancja glutenu objawy

Tutaj mamy bardzo szeroki, często niespecyficzny zespół objawów.

  1. Celiakia: w celiakii objawy to przede wszystkim zmęczenie, chudnięcie, w przypadku dzieci mały przyrost wagi. Są to także dolegliwości ze strony układu pokarmowego: wzdęcia, bóle brzucha, biegunki. Zazwyczaj objawy pojawiają się szybko po zjedzeniu pokarmu. Warto jednak zauważyć, że istnieje także celiakia skąpoobjawowa. Wówczas pacjenci często nie wiedzą że chorują i dowiadują się dopiero kiedy biopsja wykaże zniszczenie kosmków jelitowych. Celiakia może dawać też objawy związane z nieprzyswajaniem witamin i składników mineralnych. Dlatego jeśli mamy niewyjaśnione dolegliwości warto zdiagnozować się także w kierunku celiakii, zwłaszcza, że na rynku dostępne są nieinwazyjne testy genetyczne. Są też badania pokazujące związek celiakii z Hashimoto. Przeczytasz o tym tutaj
  2. Alergia opóźniona na gluten (nietolerancja glutenu, nadwrażliwość na gluten): daje wiele niespecyficznych objawów, które pojawiają się zwykle w dłuższym czasie po zjedzeniu produktów. Mogą o być częste bóle brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, stawów, nawracające infekcje, problemy skórne. Alergia opóźniona jest związana z Zespołem Jelita Przesiąkliwego oraz z Przewlekłym stanem zapalnym.

Przeczytaj też o nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten

 

Jeśli podejrzewasz u siebie nietolerancję glutenu warto wykonać odpowiednie testy: wykluczyć celiakię, zrobić testy na alergie opóźnione. Dopiero na ich podstawie należy wprowadzać dietę eliminacyjną. Wiele osób stosuje próbę na zasadzie prowokacji: eliminują gluten przez pewien czas, a następnie obserwują czy objawy wracają. Jest to metoda dość popularna, jednak warto pamiętać, że w związku z tym, że nadwrażliwość na gluten jest związana z zespołem jelita przesiąkiwego prawdopodobnie nie jedynie gluten powoduje problemy. Wówczas możemy złapać się w pułapkę, jedząc np. płatki owsiane bezglutenowe, podczas gdy problemem jest także sam owies, a nie zawarty w nim gluten. Utrudnia to skuteczną dietę i powoduje zamieszanie, bo pacjent nie wie już co tak naprawdę szkodzi.

Alergia opóźniona (tzw. nietolerancja pokarmowa) wpływa na cały organizm, dlatego tak ważne jest, żeby szybko ją zdiagnozować i leczyć (dietą i probiotykoterapią).