Czy probiotyki mogą zaszkodzić?  Dobre pytanie… „Probiotyki mogą szkodzić!” Takie nagłówki zalały ostatnio Internet, chociażby tutaj. Przeczytałam i trochę się przeraziłam. Takie spłycenie tematu jeszcze dobitniej pokazało mi, że jak prasa chce, to wszystko zakręci… ale do rzeczy – czy probiotyki mogą szkodzić? Oczywiście że tak! Ale nie w takim znaczeniu jak donoszą te artykuły!

Czy probiotyki mogą szkodzić? Wszystko może!

Pierwsze przytoczone badanie: 19 osobom (cóż za ogromna próba!), zdrowym, podano jakiś probiotyk z apteki. Nie ma słowa na temat tego jaki probiotyk, jaki był jego skład, czy szczepy były przebadane… wnioski: nie zaobserwowano, żeby probiotyk w jakikolwiek sposób skolonizował florę jelit osób przyjmujących.

Wnioski z zaklinowanego artykułu: „Oznacza to, że to, czy bakterie z probiotyku nas „skolonizują”, czy nie, jest sprawą wielce indywidualną, zaś idea, że probiotyki działają zawsze na każdego, raczej nie znajduje naukowego potwierdzenia.”

Problem jest też taki, że badanie dotyczyło ludzi zdrowych, czyli (tak wnioskuję) z własnym, zdrowym mikrobiomem. Nic dziwnego więc, że przyjmowane probiotyki nie osiągnęły spektakularnych wyników. Skoro w jelitach była właściwa liczba własnych, dobrych bakterii to o czym my mówimy? I jeszcze kilka aspektów, na które autor artykułu nie zwrócił uwagi:

  • Po pierwsze – wiadomo, że to w jaki sposób bakterie probiotyczne skolonizują jelita zależy od wielu czynników, w tym także działania układu immunologicznego, stanu zdrowia, jakości samego probiotyku itd.
  • Po drugie probiotyki mają nie tyle skolonizować jelito co stymulować rozwój własnego mikrobiomu.
  • Po trzecie od dawna wiadomo, że probiotyczne bakterie to nie jest superpigułka, która działa i pomaga wszystkim na wszystko, a najlepsze jest indywidualne dobranie probiotykoterapii. Co nadal nie upoważnia do wyciągania wniosków, że probiotyki to moda.
  • Po czwarte również wiele razy wspominałam, że aby mówić o konkretnym działaniu prozdrowotnym w konkretnych jednostkach chorobowych potrzebne jest jeszcze wiele badań nad konkretnymi szczepami. Niektóre już znamy i wiemy że pomagają np w biegunkach, chorobach zapalnych jelit.

Co do kolejnego badania, czyli skuteczności działań probiotyków po antybiotykoterapii. Wnioski wysunięte przez lekarza prowadzącego badanie były następujące:

Odkryliśmy, że u niektórych probiotyki przechodzą przez przewód pokarmowy i nie kolonizują go, u niektórych zaś taką kolonizację zaobserwowaliśmy. To wskazuje na to, że skuteczność probiotyków może być różna u różnych osób, a probiotyki, aby były skuteczne, mogą wymagać indywidualnego doboru składu – komentuje dla POLITYKI prof. Eran Segal, współautor badania.

Super! Generalnie to też wiemy od dawna – że najlepiej i najskuteczniej jest indywidualnie dobrać probiotykoterapię.

Czy faktycznie branie probiotyków podczas i po antybiotykoterapii utrudnia powrót mikrobiomu do formy? Na podstawie badań na 21 osobach bardzo trudno wyciągnąć takie wnioski. Jako, że autor nie podał bibliografi nie czytałam całego badania, ale zrobię to na pewno jak tylko je wygrzebię.

Czy probiotyki mogą zaszkodzić? Tak, sprawdź kiedy!

I jeszcze jedno badanie, które już komentowałam – czyli że u części pacjentów przyjmujących probiotyki ma mgłę mózgową, dolegliwości ze strony układu pokarmowego, a część musiała przyjmować nawet antybiotyki. Oczywiście, takie efekty nieporządane mogą się zdarzyć. Dlaczego i kiedy?

  • Po pierwsze  nie każdy szczep służy każdemu. Czasami także jeśli własny mikrobiom jest bardzo ubogi duże dawki zawarte w niektórych preparatach mogą powodować np. biegunki czy bóle brzucha. Wówczas należy zmniejszyć przyjmowaną dawkę probiotyku lub zmienić preparat.
  • Po drugie część osób ma nadwrażliwość na białka mleka lub nietolerancję laktozy, które mogą być w składzie preparatu.
  • I po trzecie – jeśli pacjent cierpi na SIBO (bo to właśnie ono wymaga podania antybiotyku) to probiotyk może mu zaszkodzić i o tym także warto wierzyć

O sibo przeczytasz tutaj. 

A tutaj o probiotykach w ciąży.

Czy probiotyki mogą szkodzić? Jakie są zasady bezpiecznej probiotykoterapii?

Czytając sensacyjne artykuły warto brać poprawkę na to, że osoby, które je piszą niekoniecznie mają widzę w tym temacie. Wysnuwanie wniosków na temat kilku badań nieco przeczy podsumowaniu, które autor sam zapisał: Morał z powyższych badań płynie chyba taki, że w kwestii zdrowia nie warto ulegać trendom, zwłaszcza żywieniowym, póki nie pojawią się solidne dowody na dany temat. W nauce „solidne” oznacza zazwyczaj liczne, a to z kolei – zdobywane najczęściej przez lata badań.

Badania nad korzystnym wpływem probiotykoterapii na zdrowie są liczne i solidne. Tylko trzeba umieć je zastosować, a nie traktować probiotyk za 3 zł jako remedium na wszystko. Jeśli chcesz, aby probiotykoterapia była skuteczna skorzystaj z tych artykułów i zobacz jak stosować probiotyki:

  1. 5 zasad skutecznej probiotykoterapii

  2. Probiotyki przy antybiotyku

  3. ogólnie o suplementacji – jak stosować, żeby miała sens?