Badania na alergię pokarmową to szeroki temat. Powszechnie znane są testy na alergię IgE zależną (szybką) i na takie badania można dostać skierowanie u lekarza alergologa czy pediatry. Na rynku dostępne są jeszcze testy na tzw. nadwrażliwości pokarmowe, czyli alergie IgG – zależne. Najczęściej jest tak, że badania na alergię pokarmową opóźnioną pacjenci wykonują na własną rękę, na podstawie objawów. Jaki test wybrać i na co zwracać uwagę podczas wizyty w laboratorium?

Spis treści:

  • Badania na alergię – co badamy?

  • Testy na alergię opóźnioną- co badamy i czy warto?

  • Badania na alergię pokarmową, a testy na nietolerancję pokarmową

  • Jakie badania na alergię pokarmową opóźnioną wybrać?

  • O co pytać w laboratorium?

Badania na alergie – co badamy?

Zacznijmy może od tego dlaczego w ogóle chcemy wykonać badania . I co w ogóle w tych badaniach sprawdzamy?

Alergia pokarmowa pojawia się kiedy organizm wytwarza przeciwciała (czyli komórki układu odpornościowego) przeciwko białkom np. pokarmów, pyłków, czy innych substancji.

Przeciwciała występują w różnych klasach, między innymi IgE, IgG, IgM, IgA, sIgA. Czy jako pacjent musisz to wiedzieć? I tak i nie…

Jeśli chcesz wiedzieć o tym więcej koniecznie przeczytaj wpis tutaj.

Najpowszechniej wykonywane są testy na alergie IgE-zależne. Takie testy zleci lekarz alergolog z krwi lub skórne. Badają one czy pacjent ma alergię IgE-zależną, czyli szybką. Manifestuje się ona zwykle na krótko po kontakcie z alergenem, a jej przebieg może być gwałtowny, włączając w to wstrząs anafilaktyczny.

Testy skórne

Stosuje się je przy diagnozowaniu alergii IgE zależnej (szybkiej). Polegają na mierzeniu reakcji alergicznej na konkretny produkt na podstawie wielkości odczynu (bąbla), który powstaje po kontakcie alergenu ze skórą. Ten tym nie wykrywa alergii utajonych (opóźnionych) IgG zależnych. Nie wykonuje się go u dzieci poniżej 3 r.ż.

Testy z krwi

Stosuje się je zarówno w przypadku alergii IgE jak i IgG zależnej. Należy pamiętać, że panele alergiczne na alergię opóźnioną (IgG zależną) wykonywane są tylko w specjalistycznych laboratoriach.

Jeśli po spożyciu pokarmu u pacjenta pojawia się wysypka, zaczerwienienie, obrzęk – to może świadczyć o tym, że organizm produkuje przeciwciała IgE i tych produktów jeść nie wolno. IgE mogą być także odpowiedzialne za alergie na pyłki czy kontaktowe. Dlatego jeśli w okresie pylenia męczy nas katar, mamy opuchnięte, czerwone oczy i podrażnione śluzówki – to także jest wskazanie do wykonania badania na alergię IgE-zależną.

I w sumie to by było na tyle co oferuje nam współczesna alergologia. W przypadku pozytywnego wyniku na alergię pokarmową IgE-zależną nakazane jest wyeliminowanie tego produktu z diety, a w przypadku innych rodzajów alergii stosowanie leków łagodzących objawy i unikanie alergenu. Ewentualnie zaleca się odczulanie.

Czy jednak są inne rodzaje alergii? A co z innymi przeciwciałami?

Co badamy i czy warto robić badania na alergię opóźnioną?

Mamy już rozpracowane badania na alergię IgE-zależną, ale co z innymi klasami przeciwciał? Na rynku dostępne są także badania na alergię opóźnioną, które sprawdzają czy we krwi nie ma podwyższonego miana przeciwciał IgG względem pokarmów. Takie panele wykonuje się wyłącznie w kierunku alergii na pożywienie. I wykonuje się je wyłącznie z krwi.

I teraz jest pewna kontrowersja: oficjalne stanowiska alergologów są takie, że testy te nie mają sensu. Faktem jest, że diagnostyka alergii IgG-zależnych nie jest w chwili obecnej uznana za złoty standard. Jednak coraz więcej badań wskazuje na to, że przy różnych problemach zdrowotnych taka diagnostyka może mieć uzasadnienie. Kiedy?

  • Zaleceń do wykonania badań na alergię pokarmową opóźnioną jest sporo. Ich wykaz znajdziesz w artykule na temat tej alergii. 
  • Pamiętaj, że to, że lista zaleceń jest szeroka nie oznacza, że badania te i dieta eliminacyjna są remedium na każdą dolegliwość. Celem badań jest wspomaganie leczenia oraz ułożenie zrównoważonej, zindywidualizowanej diety.
  • Badania takie mogą być drogowskazem np. dla mam karmiących piersią jeśli dziecko ma alergię pokarmową, która nie wyszła w badaniach IgE. Dieta eliminacyjna w oparciu o badania ImuPro (czyli właśnie badania na alergię pokarmową opóźnioną) przynosi także dobre rezultaty w łagodzenia przebiegu chorób autoimmunologicznych czy atopii.

Testy na nietolerancję pokarmową, a badania na alergie pokarmowe

Nietolerancję pokarmową diagnozuje się z testów z krwi lub wodorowych testów oddechowych. W języku potocznym przyjęło się mówić nietolerancje pokarmowe na alergie pokarmowe opóźnione. Jest między nimi różnica, ale warto wiedzieć, że powszechnie te nazwy są używane wymiennie.

Czym się różni alergia od nietolerancji? Przeczytasz tutaj!

Jakie badania na alergię pokarmową opóźnioną wybrać?

Do wyboru są testy robione w profesjonalnym laboratorium oraz testy domowe. Za tymi pierwszymi przemawia ich wysoka jakość, pewność, że materiał został pobrany prawidłowo, a także certyfikaty walidacji. Testy domowe kuszą natomiast niższą ceną i możliwością wykonania badań w domowym zaciszu.
Należy pamiętać, że działania na własną rękę mogą przynieść więcej szkody nić pożytku. Jeśli myślimy poważnie o diagnostyce i leczeniu alergii należy robić to pod okiem i kontrolą specjalistów. Dotyczy to zarówno samych testów jak i późniejszego leczenia. Ułożenie zbilansowanej diety i odpowiednia suplementacja probiotykami są niezbędnymi elementami skutecznej kuracji.

O co pytać w laboratorium?

Wykonując testy na alergię IgE zależną warto zapytać:

• jaką metodą wykonywane, jaka jest ich czułość i swoistość
• czy oceniane są od razu alergie krzyżowe

Wykonując testy na alergię IgG zależną warto dowiedzieć się:

• jaką dane testy mają czułość i swoistość (powinna być jak najwyższa)
• czy testy posiadają certyfikat walidacji (czyli certyfikat zaświadczający, że stosowane metody i procedury prowadzą w rzeczywistości do uzyskania wiarygodnych, powtarzalnych wyników)
• czy w danej placówce po otrzymaniu wyniku otrzymamy wsparcie merytoryczne i porady dotyczące diety, którą mamy wprowadzić
• czy dana placówka/laboratorium prowadzi prace badawcze, bierze udział w konferencjach naukowych
• czy pracownicy danej placówki mają na koncie publikacje naukowe
• jak długo dana placówka działa na rynku, czy posiada własne laboratorium?

Czym się różni alergia IgE zależna od IgG zależnej? przeczytasz tutaj!

Badania na alergię – jakie jak wykonywałam?

Stronę o diecie eliminacyjnej zaczęłam prowadzić po wykonaniu testów ImuPro Instytut Mikroekologii w Poznaniu. Wykonałam testy dla całej rodziny i na ich podstawie zaczęłam prowadzić dietę.