Jelita są zamieszkane przez bakterie jelitowe – objawy ich nadmiaru lub niedoborów mogą być utajone lub bardzo widoczne. Kluczowe jest znalezienie odpowiedzi na pytanie – czy problemy spowodowane są niedoborem dobrych bakterii czy też namnożeniem się patogenów? Z pomocą przychodzi właściwa diagnostyka!

Bakterie jelitowe – funkcje

  • W skład naszej mikrobioty jelitowej wchodzą
  • bakterie,
  • archeony
  • grzyby,
  • wirusy,
  • a czasami pierwotniaki lub mikroorganizmy pasożytnicze.

 

Naukowcy stwierdzili, że w obrębie naszej mikrobioty dominują bakterie, posiadające rozmaite funkcje i wytwarzające wiele substancji wpływających na nasz organizm.

Mikrobiom ogół genów wszystkich mikrobów wchodzących w skład mikrobioty. Metabolom to nazwa wszystkich substancji produkowanych przez mikrobiotę, W mikrobiocie dominują bakterie należące do czterech typów: Firmicutes, Bacteroidetes, Proteobacteria i Actinobacteria.

Ważne jest to, że ich obecność w jelitach nie tylko jest zupełnie fizjologiczna, ale wręcz pożądana! Wyjałowienie jelit z dobrych bakterii jelitowych daje szereg objawów i może mieć bardzo poważne konsekwencje zdrowotne.

Bakterie jelitowe – funkcje są bardzo zróżnicowane i zależne od wzajemnych powiązań!

Funkcje mikrobioty jelitowej nie zależą wyłącznie od obecności (lub braku) jednego lub kilku rodzajów bakterii. Kluczowy jest cały mikrobiom i zależności między poszczególnymi bakteriami. Wiemy, że wpływają one nie tylko na organizm, ale także na siebie wzajemne.

W toku ewolucji nasz organizm przyzwyczaił się i uzależnił od mikrobioty jelitowej oraz produkowanych przez nią substancji: enzymów, witamin i prekursorów hormonów czy neuroprzekaźników.

 

Bakterie jelitowe – funkcje:

  • troficzna, metaboliczna – czyli biorą udział w procesie trawienia oraz metabolizowania witamin i składników mineralnych
  • ochronna – czyli chronią przed kolonizacją patogenów
  • immunologiczna – czyli regulują pracę układu immunologicznego

Ze względu na nowe kierunki badań związane z określeniem zależności mikrobiota jelitowa i układ nerwowy (oś jelito-mózg), w można również wyróżnić grupę funkcji neurogennych.

Bakterie jelitowe – Patogeny kontra dobre bakterie

W jelicie dobre bakterie konkurują z patogenami o miejsce przylegania do nabłonka. Niektóre patogenne bakterie czy grzyby mogą  zapoczątkować infekcje lub stan zapalny. Do takich patogennych bakterii występujących w przewodzie pokarmowym należą m. in. patogenne szczepy bakterii Helicobacter pylori, Clostridium difficile, czy grzybów, np. Candida albicans.

Dobrą wiadomością jest jednak to, że jeśli nasze jelito będzie skolonizowane przez dobre bakterie to nie pozostanie miejsca dla patogenów. W realnym świecie jednak bardzo często mamy do czynienia z dysbiozą jelitową. Jakie mogą być jej konsekwencje?

 

Bakterie jelitowe – objawy i konsekwencje dysbiozy jelitowej oraz infekcji bakteryjnych

Obawy związane z zaburzeniami w obrębie mikrobioty jelitowej najczęściej kojarzą się z dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. Mogą być to:

  • wzdęcia
  • zaparcia
  • biegunki
  • bóle brzucha

Bardzo często na dysbiozę cierpią osoby ze zdiagnozowanym zespołem jelita nadwrażliwego.

Zaburzenia mikrobioty zaobserwowano w:

  • alergiach, astmie, nietolerancjach pokarmowych i atopowym zapaleniu skóry (AZS),
  • zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego (biegunki, wzdęcia, zaparcia, zespół jelita nadwrażliwego (IBS, ang. irritable bowel syndrome),
  • nieswoistych chorobach zapalnych jelit (IBD, ang. inflammatory bowel disease), np. w chorobie Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego (colitis ulcerosa) i w innych chorobach autoimmunizacyjnych,
  • zaburzeniach psychicznych (np. depresji, schizofrenii), zaburzeniach odżywiania (np. anoreksji) i neurorozwojowych (zaburzenich ze spektrum autyzmu, ADHD),
  • wspomnianych zaburzeniach metabolicznych i chorobach cywilizacyjnych (np. cukrzyca typu 2, otyłość nadciśnienie, nowotwory przewodu pokarmowego, szczególnie rak jelita grubego).

Bakterie jelitowe – infekcja czy dysbioza?

Leczenie dysbiozy jelitowej to przede wszystkim właściwa dieta i probiotykoterapia.

O prawidłowej probiotykoterapii przeczytasz tutaj

O tym jak dobrać probiotyk przeczytasz tutaj

Natomiast bardzo ważne jest, aby właściwie zdiagnozować problem. Dlatego:

  1. W przypadku dolegliwości ze strony układu pokarmowego zawsze NAJPIERW udaj się do lekarza i wyklucz inne, potencjalne przyczyny np. choroby zapalne jelit
  2. W przypadku bardzo silnych biegunek czy objawów infekcji układu pokarmowego możesz wykonać badanie sprawdzające obecność najważniejszych patogenów. W przypadku ich wykrycia decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
  3. Aby dobrać probiotyk możesz wykonać badania mikrobioty jelitowej i na jej podstawie zastosować probiotykoterapię.

 

Bakterie jelitowe – objawy Candidy?

Warto wiedzieć, że naturalną częścią mikrobioty jelitowej jest też niewielka ilość komórek grzybów drożdzopodobnych z rodzaju Candida spp. Mogą one w niesprzyjających okolicznościach, np. po podaniu antybiotyku, nadmiernie namnażać się w przewodzie pokarmowym. Taki stan może to skutkować dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi (bólami brzucha, wzdęciami), nieprzyjemnym oddechem z ust, białymi nalotami na języku czy w okolicach odbytu. Jednak najczęściej przed takimi dolegliwościami chroni nas mikrobiota ochronna, czyli liczne bakterie wytwarzające kwas mlekowy z rodzaju Bifidobacterium spp. i Lactobacillus spp., które konkurują o miejsce na powierzchni nabłonka i substancje odżywcze z grzybami

O candida przeczytasz tutaj