Probiotyk na odchudzanie – czy to faktycznie działa czy też jest to kolejny chwyt marketingowy? Stawka jest wysoka – zdrowie, lepsze samopoczucie, atrakcyjny wygląd. Czy zdrowe jelita i prawidłowa mikroflora może być dodatkowym orężem w walce z nadwagą i otyłością? Jak wybrać probiotyk na odchudzanie i o czym należy pamiętać?

Probiotyk na odchudzanie – czy bakterie jelitowe mogą pomagać w odchudzaniu?

Chciałabym od razu w pierwszym zdaniu tego artykułu napisać, że żaden probiotyk (ani inny lek, ani suplement) sam w sobie nie spowoduje, że bezpiecznie i trwale zrzucimy zbędne kilogramy. Warto jednak, żebyś czytał dalej, bo nie oznacza to, że nie można zrobić nic…

Przywrócenie prawidłowej masy ciała i jej utrzymanie to suma wielu czynników: od najbardziej znanych czyli dieta i aktywność fizyczna po te pomijane: sen, ograniczenie stresu oraz dobrze dobrana suplementacja.

Przyjrzyjmy się temu ostatniemu zagadnieniu, a szczególnie roli probiotyków w odchudzaniu.

Jedno z najbardziej znanych badań (ale na myszach, to ważne!) pokazało, że przeszczepienie myszom bez własnej mikroflory bakterii od myszy otyłych spowodowało ich tycie. Oczywiście nie można przenosić bezpośrednio tego co dzieje się z myszami na organizm człowieka, jednak daje nam to wskazówkę, że dysbioza jelitowa może mieć wpływ na rozwój nadwagi i otyłości.

Mikroflora jelit a masa ciała – jak wpływa? Dodatkowe 200 kcal od bakterii!

  1. Niektóre bakterie jelitowe mogą przyczyniać się do tego, że z pożywienia wchłania się więcej energii. Mikrobiom rozkładający błonnik do krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA) dostarcza dodatkowo 80-200 kcal dziennie. Dodajmy, że 200 kcal to już 10% dziennego zapotrzebowania na kalorie, a u osób będących w deficycie kalorycznym – jeszcze więcej. Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są bardzo potrzebne – odżywiają bowiem nabłonek jelita. Jeśli jednak równowaga jest zachwiana i bakterii tych jest za dużo to może przyczyniać się do powstawania nadwagi i otyłości oraz problemów z utratą masy ciała ze względu na trudność z oszacowaniem rzeczywistej liczby spożywanych kalorii.
  2. Bakterie jelitowe mają także wpływ na zwiększenie wchłaniania węglowodanów prostych oraz magazynowanie ich w postaci tłuszczów.
  3. Zły stan nabłonka jelitowego oraz dysbioza jelitowa przyczynia się do powstawania przewlekłego stanu zapalnego, produkcję cytokin prozapalnych, co powoduje cały szereg negatywnych reakcji w organizmie – włączając w to problemy z zatrzymywaniem się wody czy zaburzenia w regulacji przyjmowania pokarmu.

Co to jest probiotyk i jakie funkcje pełni mikroflora jelitowa?

Same bakterie bytujące w jelitach pełnią szereg funkcji:

  • wspomagają procesy trawienia,
  • odżywiają nabłonek jelita,
  • wpływają na produkcję śluzu,
  • wspomagają naszą odporność i metabolizm.

Pomimo, że środowisko mikroflory jelitowej nie jest jeszcze dokładnie poznane to  badania nad ludzkim mikrobiomem dynamicznie się rozwijają.  Wiemy już, że mikroflora może wpływać nie tylko na jelita, w których bytuje, ale także na pracę innych organów.

Coraz więcej publikacji dotyczy tego w jaki sposób oddziałuje ona na układ odpornościowy, a w konsekwencji tego na choroby autoimmunologiczne. Wiele wskazuje także na związek mikroflory jelit z innymi chorobami o podłożu zapalnym, w tym także depresją czy atopowym zapaleniem skóry. Inne badania pokazują, że modyfikując mikroflorę można wpływać na utratę lub przyrost masy ciała, aczkolwiek tutaj jeszcze wiele pytań pozostaje bez opowiedzi

Probiotyk na odchudzanie

Co to jest bariera jelitowa? Bariera ta, składa się  z trzech elementów: nabłonka jelita, śluzu i mikroflory.  Jelita, aby móc pełnić swoją funkcję powinny być selektywnie przepuszczalne – a więc umożliwiać przechodzenie przez nabłonek składników odżywczych, ale zatrzymywać dostające się wraz z pożywieniem patogeny np. bakterie, wirusy. Jednak przez nieprawidłową dietę, stres, nadużywanie antybiotyków, choroby bariera ta może ulec uszkodzeniu. Wówczas dochodzi o zwiększonej przesiąkliwości jelita, a w konsekwencji do rozwijania się przewlekłych stanów zapalnych i nadwrażliwości pokarmowych. Do krwioobiegu zaczynają trafiać zbyt duże, nierozłożone cząstki pokarmowe, toksyny, konserwanty, co powoduje wzmożoną reakcję układu immunologicznego.

Przewlekły stan zapalny a odchudzanie – dlaczego trzeba go ugasić?

Często zdarza się, że mimo redukcji kaloryczności posiłków i wzmożonego wysiłku fizycznego waga nie spada lub jej spadek jest nieadekwatny do włożonego wysiłku. Większość osób odchudza się na własną rękę, nie korzystając z porad dietetyka, nie szukając przyczyn problemów z wagą głębiej niż tylko w niewłaściwym stylu życia.  Dodatkowo, zniechęceni brakiem efektów sięgamy po „cudowne” diety – niezbilansowane, często kończące się efektem jojo. Może prowadzić to, do rozregulowania układu pokarmowego, niedoborów i dalszych problemów z masą ciała. Jemy mniej, ruszamy się więcej, a waga stoi w miejscu?

Być może czas na probiotykoterapię?

Badania (zarówno na ludziach jak i myszach) pokazały, że u osób z nadwagą i otyłością zaburzona jest równowaga między bakteriami Bacterioidetes do Firmicutes. Osoby z nadwagą i otyłością miały przewagę tych drugich. Przyczyna tego stanu nie jest do końca znana. Być może zależy to od osobniczych predyspozycji do obecności niektórych bakterii w jelicie. Faktem jest, że to właśnie stosunek tych dwóch bakterii uznaje się za znaczący w kwestii modyfikacji mikrobiomu w nadwadze i otyłości.

Ogromne i udokumentowane znaczenie dla utrzymania prawidłowej masy ciała  ma także przewlekły stan zapalny wywołany dysbiozą jelitową. Tutaj kluczową rolę wydają się spełniać bakterie, które są odpowiedzialne za utrzymanie prawidłowej bariery jeltowej czyli Bifidobacterium i Lactobacillus. Natomiast obecność bakterii patogennych lub przerost mikroflory potencjalnie patogennej może tę barierę osłabiać.

Badane, które pozwala sprawdzić stan bariery jelitowej to badanie zonuliny. Jest to nieinwazyjny marker, badanie wykonywane jest z kału.

Probiotyk na odchudzanie – zasady stosowania

  • Probiotyk może być tylko uzupełnieniem sensownie dobranej diety i ćwiczeń. Pamiętaj, że warto zadbać także o sen i ograniczenie stresu.
  • Na tę chwilę nie ma jednoznacznych informacji które szczepy probiotyczne są najskuteczniejsze w odchudzaniu – brakuje na ten temat badań klinicznych. Jednak z dostępnej literatury można dowiedzieć się, że lepiej wybierać probiotyki wieloszczepowe.
  • Nie kupuj pierwszego z brzegu probiotyku – koniecznie przeczytaj artykuł jak wybrać dobry probiotyk
  • Pamiętaj, żeby nie zagłodzić swoich bakterii – musisz zadbać o błonnik. Jeśli będziesz głodzić siebie np. restrykcyjnie unikając wszelkich węglowodanów (źródło błonnika) wówczas doprowadzisz także do dysbiozy jelitowej.
  • Terapia probiotyczna musi trwać odpowiednio długo. W przytaczanych badaniach sprawdzano np. skuteczność w czasie 12 tygodni.

Badania co do tego jaki szczep przyczynia się do zwiększonych sukcesów w odchudzania nie są jeszcze jednoznaczne. Badano zastosowanie różnych szczepów (w połączeniu z dietą, najczęściej niskotłuszczową). Korzystnie wypadły między innymi LGG2055 czy lactobacillus rhamnosus cgmcc1.3724,

Probiotyk na odchudzanie – wnioski:

  1. Probiotykoterapia może stanowić wsparcie w walce z nadprogramowymi kilogramami, jednak wyłącznie jako uzupełnienie pozostałych działań
  2. Ze względu na brak jednoznacznych zaleceń odnośnie tego które szczepy wykazują największą skuteczność należy nastawić się na suplementację preparatów wieloszczepowych, mających głównie na celu uzupełnienie dobrych bakterii jelitowych i wyrównanie dysbiozy jelitowej.

Polecane przeze mnie probiotyki wieloszczepowe to między innymi:

Vivomixx, SymbioLact, probiotyki marki Lactibiane np. Lactibiane wzrocowy, Sanprobi.

Wszystkie one mają przebadane szczepy. Jeśli masz wątpliwości co do jakości swojego probiotyku zajrzyj do tego artykułu.

Probiotyk na odchudzenie – kiedy efekty będą widoczne?

Nie można uzależniać efektów odchudzania wyłącznie od samej probiotykoterapii. Jednak trzeba pamiętać, że aby można było mówić o skutecznym wsparciu odchudzania należy stosować probiotyki kilka tygodni. W czym jeszcze może pomóc probiotyk?

W czasie odchudzania często mamy dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Zmiana diety, zwiększenie ilości warzyw i owoców, a także stres (tak, dieta związana jest ze stresem!) może wpływać na pojawienie się wzdęć, bólów brzucha, zaparć czy biegunek. Probiotyk na odchudzenie to nie tylko działanie przeciwzapalne oraz likwidujące dysbiozę jelitową, ale także lepszy i zdrowszy wygląd dzięki pozbyciu się problemów z wzdęciami.

Wiele osób ćwiczy i stara się trzymać dietę, ale jednocześnie cały czas skarżą się, że ich brzuch jest wzdęty. Probiotyk w połączeniu z aktywnością fizyczną i dietą pomaga regulować pracę jelit oraz zmniejsza liczebność bakterii gnilnych mogących powodować wzdęcia.