Testy na alergię u dziecka – szeroki temat. Przychodzi dziecko do lekarza, a tam skaza białkowa… I diagnoza: mama karmiąca piersią na dietę bezmleczną, a jak nie to dla dziecka mleko dla alergików i finito. Czy to zawsze musi tak wyglądać? Doświadczenia młodych mam pokazują, że jest to standardowy scenariusz postępowania. Pediatra powie, że diagnozować pod kątem alergii dziecka nie warto. A na problemy z brzuszkiem przepisze kropelki. Rodzic wprawdzie przetestował już wszystkie kropelki, także te sprowadzone zza zachodniej granicy, ale efektów nie widać. Wszyscy optymistycznie zakładają, że młode wyrośnie. W międzyczasie wiele mam się podda i zrezygnuje z karmienia piersią. A może napisać lepszy scenariusz?

Warto wiedzieć!

Są dwie rodzaje alergii IgE i IgG zależna. O różnicach między tymi alergiami przeczytasz tutaj.

Dla przypomnienia grafika z różnicą między alergią IgE-zależną a IgG zależną

alergia opóźniona

Skąd alergia u dziecka?

Należy się krótkie wyjaśnienie. Mama przekazuje swojemu dziecku przeciwciała IgG, które mają być czymś w rodzaju „immunologicznej wyprawki” na samodzielne życie poza jej łonem. W niektórych domach nadal matki przygotowują córkom posag: ręczniki, pościele i inne dobra. No ale bywa, że w takim posagu znajdą się niezbyt chciane przez przyszłą pannę młodą wspaniałości: skórzany zegar bo babci, cudne filiżanki z wizerunkiem galopujących koni i tym podobne. I niestety tak samo, organizm mamy w dobrej wierze, ale nie zawsze z dobrym skutkiem przekazuje też dziecku przeciwciała nastawione na walkę np. ze składnikami pokarmowymi. Alergia IgE-zależna (szybka) jest wrodzona i raczej trudno jej zapobiegać. Natomiast można powalczyć, żeby nie przekazać dziecku alergii IgG-zależnej (alergia typu III, opóźniona, utajona). 

Kiedy powinniśmy zacząć zastanawiać się, czy wykonać testy na alergię u dziecka?

Pierwsze objawy alergii u dziecka

Pierwsze objawy alergii mogą pojawić się bardzo wcześnie. U  noworodków i niemowląt są to najczęściej dolegliwości ze strony układu pokarmowego i zmiany skórne. Co najczęściej niepokoi rodziców i może świadczyć o alergii pokarmowej?

  • Dolegliwości ze strony układu pokarmowego: wzdęcia, prężenie się, kolki jelitowe, śluzowe stolce
  • Zmiany skórne: czerwone krostki, ciemieniucha, wysypka
  • Zmiany skórne charakterystyczne dla AZS (Atopowe Zapalenie Skóry): Są suche i łuszczące. U niemowląt pierwsze objawy występują między 3 a 6 miesiącem życia: najczęściej policzki (lub cała twarz), skóra głowy, pośladki, ręce i nogi. U dzieci starszych (2-12 rok życia) zlokalizowane są w zgięciach łokciowych i podkolanowych, powieki, szyja.

Objawów mogą spodziewać się szczególnie rodzice dzieci o obciążonym wywiadzie alergicznym. Czy jednak każdy z tych objawów zawsze świadczy o alergii? Dlaczego diagnostyka alergii pokarmowej u dzieci nie jest łatwa? Czy dieta eliminacyjna mamy karmiącej zawsze jest konieczna?

Testy na alergię u niemowląt i małych dzieci. Kiedy testy na alergię u dziecka? 

Pomimo, że poniżej 3 roku życia nie wykonuje się testów skórnych na alergię IgE- zależną nie oznacza to, że rodzice są pozbawieni możliwości diagnozowania i leczenia. Powyżej opisałam objawy, które mogą być przesłanką do podjęcia dalszych kroków. Warto jednak dodać, że nie zawsze muszą one oznaczać alergię.

  • Dolegliwości ze strony układu pokarmowego mogą być po prostu wynikiem niedojrzałości układu pokarmowego. Zdecydowana większość dzieci miewa kolki, ulewa czy robi czasami kupy odbiegające od Modelowej Kupy Niemowlaka. Jeśli sytuacje te nie zdarzają się codziennie, ulewanie nie jest bardzo obfite i chlustające, a kolki nie trwają bardzo długo to nie trzeba od razu drastycznie ograniczać diety mamy karmiącej lub, co gorsza, odstawiać dziecka od piersi. Pomocne może być podawanie dziecku probiotyków, które pomogą kształtować prawidłową mikroflorę i wpłyną korzystnie na działanie układu pokarmowego dziecka.
  • Problemy skórne mogą być wynikiem podrażnień, niewłaściwych środków do pielęgnacji. Niestety, ale wiele znanych marek kosmetyków ma w składach parabeny, konserwanty. To wszystko ma wpływ na delikatną skórę dziecka. Dlatego warto używać naturalnych, ekologicznych kosmetyków, również do prania. Dodatkowo zmiany skórne charakterystyczne dla alergii bywają mylone np. w potówkami. Odparzenia okołopieluszkowe mogą mieć tez prozaiczny powód – po prostu jest dziecku za ciepło.

 

Jeśli jednak objawy nawracają należy podjąć odpowiednie kroki w kierunku diagnostyki:

Wizyta u pediatry

Zawsze jest wskazana jeśli coś nas niepokoi. Nawet jeśli lekarze czasami „na wyrost” diagnozują alergię na mleko i zalecają mieszankę to należy pamiętać, że są sytuacje, kiedy takie postępowanie jest konieczne. W przypadku noworodków i małych dzieci bardzo ważne są przyrosty masy ciała. Jeśli dziecko spada na wadze, lub bardzo wolno przybiera, albo objawy alergii są szczególnie mocno nasilone (np. bardzo silna atopia) należy bezwzględnie zastosować się do zaleceń lekarza.

Testy na alergię u dziecka:

  • Przed 1. rokiem życia można wykonać testy z krwi dziecka na alergię IgE-zależną. Testy na alergię IgG wykonuje się z krwi matki.
  • Po 1. roku życia można wykonać testy z krwi dziecka na alergię IgE i IgG-zależną
  • Testy skórne wykonuje się po 3 r.ż i są to testy na alergie IgE zależne (szybką)

Diagnostyka mamy

Przed wprowadzeniem diety eliminacyjnej warto rozważyć testy na alergię pokarmową IgG-zależną. Dzięki temu można skuteczniej przeprowadzić eliminację pokarmów (objawy u dziecka mogą powodować produkty których o to nie podejrzewamy). Ponadto na podstawie wyników matki układa się dietę eliminacyjną dla dziecka (do pierwszego roku życia).

 

Czy alergię u dziecka można wyleczyć?

Często pada stwierdzenie, że z alergii dziecko wyrośnie. Prawda jest jednak taka, że po zastosowaniu diety eliminacyjnej faktycznie można wyleczyć alergię IgG – zależną (opóźnioną). Nie jest to jednak kwestia „wyrośnięcia”, ale właśnie zastosowanej diety – zarówno u matki podczas karmienia piersią jak i później u dziecka. Dzięki temu jelita mają szansę się zregenerować, układ immunologiczny wyciszyć i objawy znikają. Aby taka terapia była jeszcze skuteczniejsza warto zadbać o właściwą mikroflorę jelit u dzieci. Poród naturalny, karmienie piersią, probiotyki – to trzy filary na których warto oprzeć budowanie dobrej mikroflory u dziecka. Dzięki temu walka z alergiami będzie jeszcze silniejsza. Ciekawe jest to, że na w przypadku ciąży i karmienia piersią przyjmowanie probiotyków przez matkę ma wpływ na powstawanie alergii IgG zależnych u dziecka. Więcej na ten temat w kolejnym artykule na temat profilaktyki alergii u dzieci.